Kort antwoord: Merino is wol van merinoschapen, met vezels die dunner zijn dan bij gewone schapenwol: daarom voelt ze zachter aan en houdt ze ook vochtig warm. Daar staat tegenover dat ze langzamer droogt dan synthetisch, dus ze past beter bij uitstapjes, koele dagen en langer buiten zijn dan bij sporten waarbij je veel zweet. Was merino op een lage temperatuur met een wolwasmiddel en droog haar plat, uit de buurt van de verwarming.
Wat is merinowol?
Merino is wol van merinoschapen. Vergeleken met grovere schapenwol heeft ze veel dunnere vezels, die op de huid buigen in plaats van te prikken. Van het garen worden shirts, thermobroeken, sokken of mutsen gebreid, dus onder merinokleding vind je vooral basislagen en accessoires.
Wol is een natuurlijke vezel, polyester een synthetische, en daarom gedragen de materialen zich anders. Merino neemt meer vocht op en houdt ook vochtig warm, maar droogt langzamer. Je draagt het direct op de blote huid als basislaag, net als synthetisch thermo-ondergoed; hoe je tussen de series kiest, beschrijft de gids Hoe kies je thermo-ondergoed.
Waarom houdt merino ook vochtig warm?
Gekrulde wolvezels houden lucht tussen zich vast, en lucht isoleert. De vezel kan bovendien meer vocht opnemen dan polyester en het breisel houdt niet meteen op met verwarmen als het vochtig wordt. Merino houdt daarom ook warm als ze door het zweet deels vochtig is, terwijl katoen op zo’n moment volzuigt en afkoelt.
Er zijn grenzen. Dat merino ook vochtig warm houdt, betekent niet dat ze even warm houdt als droog. Als je letterlijk doorweekt bent van het zweet, verdwijnt het vocht langzamer uit wol dan uit synthetisch en kun je na het stoppen snel afkoelen. Trek na een zware klim daarom droge kleding aan, ook als je merino draagt.
Kriebelt merino?
Het kan, maar veel minder dan gewone wol. Wol kriebelt omdat dikke vezels met hun punt op de huid drukken en die prikkelen. De vezels van merino zijn dun en buigzaam, en de meeste mensen verdragen ze daarom direct op het lichaam. Een gevoeligere huid kan ook op merino reageren, bijvoorbeeld in de nek, in de oksels en overal waar het ondergoed over de huid schuurt.
- Hoeveel het kriebelt, verschilt per stuk. Het hangt af van de dikte van de vezel, het garen en de manier van breien, dus het ene merinoshirt kan je niet storen en het andere wel.
- Begin met een paar uur. Probeer een nieuw stuk uit tijdens een korte wandeling, niet meteen op een tocht van een hele dag.
- Irriteert ook fijne wol je, kies dan synthetisch thermo-ondergoed met een glad breisel.
Merino of synthetisch?
Het hangt ervan af hoeveel je tijdens het bewegen zweet en hoe vaak je stilstaat. Vergelijking van merino en synthetisch (polyester):
| Eigenschap | Merino | Synthetisch (polyester) |
|---|---|---|
| Vocht | neemt meer vocht op en houdt ook vochtig warm | neemt bijna geen water op en voert het van de huid af |
| Drogen | langzamer, reken op een langere droogtijd | snel |
| Op de huid | zacht en fijn, een gevoelige huid kan er last van hebben | glad en elastisch breisel |
| Wanneer geschikt | uitstapjes met pauzes, koele dagen, wandelingen en dagelijks gebruik | lange sport met veel zweet: skiën, langlaufen, snel hardlopen |
| Wassen en drogen | wolprogramma, lage temperatuur, plat drogen | volgens het label, zonder wasverzachter |
Je hoeft niet voor één van beide te kiezen. Merino wisselt goed af met synthetisch, afhankelijk van waar je naartoe gaat.
Wanneer kies je merino en wanneer liever synthetisch?
Merino is geschikt:
- bij een tocht waarop je lopen afwisselt met stops,
- onder een sweater of trui bij dagelijks gebruik in de kou,
- bij langer buiten zijn zonder veel beweging, bijvoorbeeld een wandeling,
- als synthetisch op de huid niet bevalt en je een zachter materiaal zoekt.
Synthetisch is zekerder:
- bij een hele dag skiën, langlaufen en snel hardlopen met veel zweet,
- als je ondergoed ’s nachts moet drogen,
- als wol op de huid je stoort, ook in fijne uitvoering.
Merino blijft altijd de eerste laag: daarboven horen een sweater of bodywarmer en een jas. Hoe je de lagen opbouwt, laten de gidsen Wat trek je aan om te skiën en Wat trek je aan om te langlaufen zien. Bij het kiezen van de buitenlaag helpt de vergelijking van een snowboardjas en een skijas, voor je handen de gids Skihandschoenen.
Welke merinokleding biedt NORDBLANC aan?
Het aanbod bestaat uit merino thermo-ondergoed, sokken en mutsen. Overzicht op basis van de samenstelling bij de producten:
- Thermo-ondergoed. Thermoshirts en thermobroeken voor dames en heren, korte broeken voor dames en boxershorts voor heren. Shirts, thermobroeken en korte broeken bestaan voor 96–100% uit merino, boxershorts voor 94% uit merino en 6% uit elastaan. Bij de producten staan wandelen, hardlopen en fietsen als bestemming vermeld. Collecties: merinowollen thermo-ondergoed dames en merinowollen thermo-ondergoed heren.
- Sokken. Compressiesokken van merino bevatten 15–30% merino, aangevuld met nylon en lycra, bij een deel van de modellen ook acryl. Collectie: sokken met merinowol.
- Mutsen. Enkele mutsen zijn van 50% merino en 50% acryl, zie wintermutsen.
Alles van merino staat bij elkaar in de collectie Merinowol. Voor een hele dag skiën en voor langlaufen is synthetisch vanwege het zweten betrouwbaarder.
Hoe was en droog je merino?
Bij zorgvuldig onderhoud gaat merino lang mee; het meest schaden warmte, wrijving en wasverzachter. Het label in het betreffende stuk gaat altijd voor, anders ga je zo te werk:
- Was voorzichtig. Kies handwas of het programma voor wol of fijne was, meestal op 30 °C. Draai het ondergoed binnenstebuiten, het liefst in een waszak, en was het niet samen met kleding met ritsen of klittenband, die de vezels vastgrijpen.
- Waarmee je merino wast. Een vloeibaar wasmiddel voor wol of fijne was is geschikt. Laat wasverzachter weg, die zet de vezels dicht. Sterke waspoeders met bleekmiddel zijn niet goed voor wol.
- Wring en kneed niet. Druk het water voorzichtig uit het ondergoed of druk het in een handdoek. Centrifugeer alleen kort en alleen als het label dat toestaat.
- Droog plat. Leg het ondergoed in model op een droge handdoek of een droogrek, uit de buurt van de verwarming, direct zonlicht en de droger. Merino droogt langzamer dan synthetisch. Natte merino die je ophangt, rekt uit.
Meer tips voor het onderhoud van kleding vind je op de pagina Productonderhoud.
Veelgestelde vragen
Waarom is merino na het wassen gekrompen en kun je dat herstellen?
Wol krimpt (vervilt) door een combinatie van warmte, vocht en wrijving, meestal bij wassen op hoge temperatuur, in de droger of bij wringen. Vervilten is onomkeerbaar: de vezels klitten samen en het ondergoed wordt kleiner en dikker. Lichte krimp kun je soms verminderen door het stuk nat te maken en voorzichtig in model te trekken op een vlak oppervlak; een sterk gekrompen stuk is meestal niet meer te redden. Was voortaan volgens het label, op een lage temperatuur en zonder te wringen.
Waarom gaat merino pluizen en hoe verwijder je de pluisjes?
Pluisjes (pilling) ontstaan doordat vezels langs elkaar schuren, vooral onder de banden van een rugzak, in de oksels en op de heupen. Bij wollen producten is dat normaal. Trek ze er niet af, want dan beschadig je het breisel; verwijder ze met een ontpluizer of voorzichtig met een schaartje. Er komen er minder als je het ondergoed binnenstebuiten wast, in een waszak en zonder ritsen en klittenband.
Kun je een merinoshirt zonder andere lagen dragen?
Bij warm weer of binnen wel, het draag je als een gewoon shirt. Buiten in de kou is merino alleen de eerste laag: daarboven horen een sweater of bodywarmer en een jas, een dun shirt alleen volstaat niet bij vorst.
Waarin verschilt 100% merino van een mengsel met nylon of elastaan?
Zuivere merino bestaat uit één vezel en gedraagt zich daarom het meest als wol: ze houdt ook vochtig warm, droogt langzamer en wordt onderhouden als wol. Nylon geeft sterkte, elastaan of lycra elasticiteit. Bij NORDBLANC bestaan shirts, thermobroeken en korte broeken voor 96–100% uit merino, boxershorts voor 94% uit merino en 6% uit elastaan en sokken voor 15–30% uit merino met nylon en lycra. Het aandeel merino vind je in de samenstelling bij het product.
Hoe droog je merino sneller voor een reis of uitstapje?
Druk het ondergoed na het wassen uit zonder te wringen, wikkel het in een droge badhanddoek, rol de handdoek met het ondergoed voorzichtig op en druk aan zodat hij het water opzuigt. Leg het ondergoed daarna plat op een droogrek in een geventileerde ruimte. Verwarming, föhn en droger helpen niet. Merino droogt langzamer dan synthetisch, was haar dus ruim voor vertrek.